Πάφος: από την Αγία Παρασκευή ως τη Χρυσορρογιάτισσα

Η Πάφος είναι ένας από τους τόπους όπου η χριστιανική ιστορία της Κύπρου είναι πιο ορατή. Στην Κάτω Πάφο, δίπλα στα ερείπια της μεγαλύτερης παλαιοχριστιανικής βασιλικής του νησιού, η παράδοση δείχνει τον «Στύλο του Αγίου Παύλου». Λίγο πιο ανατολικά, στη Γεροσκήπου, η Αγία Παρασκευή είναι από τις ελάχιστες πεντάτρουλλες βασιλικές της Κύπρου. Η διαδρομή συνεχίζει βόρεια, στην Παναγία Χρυσελεούσα της Έμπας με τις τοιχογραφίες του 12ου ως του 16ου αιώνα, και καταλήγει ψηλά στους λόφους, στη μονή της Παναγίας Χρυσορρογιάτισσας. Σε μία μέρα ο επισκέπτης περνά από την πόλη στην ύπαιθρο και από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια στη μοναστική ζωή του σήμερα.

Η διαδρομή

Ξεκινήστε από τη Γεροσκήπου, τρία περίπου χιλιόμετρα ανατολικά της Πάφου, με την Αγία Παρασκευή. Συνεχίστε στην Κάτω Πάφο: η Αγία Κυριακή (Χρυσοπολίτισσα) με τον αρχαιολογικό χώρο της βασιλικής και, σε μικρή απόσταση, η Παναγία Θεοσκέπαστη, πάνω σε βράχο κοντά στη θάλασσα. Ύστερα ανεβείτε βόρεια στην Έμπα για την Παναγία Χρυσελεούσα. Κλείστε τη μέρα στη Χρυσορρογιάτισσα, ενάμισι χιλιόμετρο από το χωριό Παναγιά, τη γενέτειρα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Ο δρόμος ως εκεί είναι ορεινός, γι' αυτό αφήστε της αρκετό χρόνο. Αν θέλετε να κάνετε μια παράκαμψη, στους λόφους πάνω από την Πάφο, όχι μακριά από την Έμπα, βρίσκεται η Εγκλείστρα του Αγίου Νεοφύτου, το σπήλαιο όπου ο άγιος εγκαταστάθηκε το 1159.

Πρακτικά

• Η Αγία Παρασκευή Γεροσκήπου έχει ωράριο τις καθημερινές. Για Κυριακή χρειάζεται συνεννόηση από πριν. Ελέγξτε τις ώρες στο visitcyprus.com, γιατί μπορεί να αλλάξουν.
• Η Αγία Κυριακή λειτουργείται και από τις καθολικές και αγγλικανικές κοινότητες της Πάφου. Τις ώρες των ακολουθιών σεβαστείτε τη λατρεία.
• Το καλοκαίρι η Κάτω Πάφος είναι ζεστή και γεμάτη κόσμο. Το πρωί είναι καλύτερο για τα μνημεία της πόλης, και τον δρόμο προς τους λόφους μπορείτε να τον αφήσετε για το απόγευμα.
• Η Χρυσορρογιάτισσα έχει γνωστό οινοποιείο. Είναι όμως πρώτα από όλα μοναστήρι, γι' αυτό χρειάζεται σεμνή ενδυμασία.

Πηγές

• Visit Cyprus – Agia Paraskevi Byzantine Church, Geroskipou (visitcyprus.com)
• Visit Cyprus – Early Christian Basilica, St Paul's Pillar, Chrysopolitissa / Agia Kyriaki (visitcyprus.com)
• Anglican Church of Paphos (Revd Paul Carr) – Agia Kyriaki (revpacman.com)
• Wikipedia (en) – Church of Panagia Theoskepasti (en.wikipedia.org) · CC BY-SA 4.0
• Wikipedia (en) – Empa, Cyprus (en.wikipedia.org) · CC BY-SA 4.0
• Visit Cyprus – Panagia Chryseleousa Church (visitcyprus.com)
• Wikipedia (en) – Chrysoroyiatissa Monastery (en.wikipedia.org) · CC BY-SA 4.0
• Visit Cyprus – Chrysorrogiatissa Monastery (visitcyprus.com)
• Wikipedia (en) – Neophytos the Recluse (en.wikipedia.org) · CC BY-SA 4.0